استودیو پادکست سپهر
ما در مجموعه ی مشاوران مدیریت و ارتباطات سپهر به سه شکل شما را در تولید پادکست یاری می کنیم.
راه اندازی واحد پادکست:
در این شکل از همکاری، استراتژی محتوای پادکست شما را با توجه به استراتژی کلی مجموعه ی شما ارائه می کنیم، نیروهای مورد نیاز برای تولید پادکست را در مجموعه ی شما اعم از تهیهکننده، گوینده، ادیتور و نویسنده آموزش می دهیم، برای خرید تجهیزات به شما مشاوره می دهیم، استودیو پادکست شما را راه اندازی می کنیم و تا تولید پادکست و انتشار اپیزودهای اولیه ی آن همراه شما می مانیم.
ساخت پادکست:
در این نوع از همکاری، پس از تعریف پادکست در پکیج محتوای مجموعه ی شما و ارائه ی استراتژی، پادکست توسط تیم استودیو پادکست سپهر تولید و منتشر می شود.
مشاوره:
در این مدل از همکاری، استودیو پادکست سپهر در مقام مشاور در تمام مراحل تولید پادکست و یا انجام اصلاحات روی پادکستی که در حال تولید آن هستید، در کنار شماست و به شما مشاوره می دهد.
مقدمه
در عصر جدید که هر روز از رسانه ها و مدیوم های جدیدی در دنیای فناوری اطلاعات پرده برداری می شود، سعی در استفاده ی حداکثری از تمام ظرفیت های این رسانه های جدید و همگام شدن با آنها، به ما یاری می رساند تا بتوانیم بازده بالایی داشته باشیم و همواره در زمینه ی کاری مربوطه، پیشگام و پیشرو بمانیم.
رادیو، رسانه ای که حالا دیگر به دید رسانه ای کهنسال بدان نگریسته می شود، سال های سال است که همراه لحظات مخاطبان خود است و هیچگاه آنها را تنها نگذاشته است. به خصوص مردم ما که همواره مردمی “شنیداری” بوده اند. به این معنا که ما همیشه بیشترین معناها را با “شنیدن” دریافت کرده ایم، بیشترین لذت ها را با شنیدن برده ایم و فعل “شنیدن” و “گوش جان سپردن” همراه همیشگی ما بوده است. همواره شعر خوانده و شنیده ایم، نصایح بزرگترها را آویزه ی گوش خود کرده ایم و برای پی بردن به بزرگی خدا، به صدای طبیعت گوش کرده ایم.
اکنون در عصر رسانه ها و فناوری اطلاعات، تمام رسانه ها برای ادامه ی بقا ملزم به همراهی با مدیوم ها و رسانه های جدید که همگی بر پایه ی فضای وب و شبکه های اجتماعی اند، هستند. چراکه اینان بارها کارایی و بازده ی بالای خود را در این زمانه اثبات کرده اند و بهره گیری کسب و کارهای جدید و موفقیت بالای آنها و حتی استفاده ی کسب و کارهای سنتی از این رسانه ها در راستای موفقیت بیشتر و سودمندی آنها، گواه این مدعاست.
رادیو هم بالطبع از این قاعده مستثنی نیست و او نیز یا می باید با این شکل جدید از ارتباطات همبستگی پیدا می کرد، یا اینکه به جرگه ی فراموششدگان می پیوست؛ که البته رادیو رسانه ای نبود که فراموشی برایش معنا داشته باشد. با سرعت بالایی نسبت به بقیه ی رسانه ها، تطبیق پذیری اش را به رخ کشید و با شتاب زیادی خود را با اینترنت و فضای وب همگام نمود.
رادیو اینترنتی از این دست است. رادیو، اینترنت را بستر مناسبی برای پخش خود دید و از آن نهایت استفاده را کرد. اما همان گونه که شبکه های اجتماعی، رسانه ها را از دست عده ای خاص رها کرد و به دل مردم آورد، که در عصر جدید هرکسی به معنای واقعی، رسانه ای قدرتمند در اختیار دارد، این «پادکست» یا «پادپخش» ها بودند که این اتفاق را در عرصه ی رادیو رقم زدند. لذا درست است که رادیو اینترنتی روشی نوین و جذاب برای پخش رادیو و همراهی رادیو با وب بود، اما کماکان رسانه ای سنتی بود که فقط روش پخش خود را تغییر داده بود.
اکنون با پادکست می توان از ویژگی های رادیو که همانا ارزان تر بودنش نسبت به دیگر رسانه ها و صمیمیت بسیار بالای آن است، بهره برد. البته که این نیز مانند هر کار هنری و رسانه ای دیگری نیاز به دانش فنی مخصوص به خود و از آن مهم تر سهمی از خلاقیت برای بهره گیری از آن دارد.
مجموعه ی مشاوران مدیریت و ارتباطات سپهر بنا به رسالت خود که بهره گیری از هنر و خلاقیت برای بالا بردن جایگاه برند شما و رسیدن به اهداف مورد نظر شما در زمینه ی برندینگ است، در نظر دارد تا بنا به تخصص و پتانسیلی که در مجموعه ی خود سراغ دارد، از این رسانه ی جدید، کارا و جذاب در راستای این هدف استفاده کند.
نخست ذکر تعاریف و نکاتی در باب پادکست ضروری می نماید.
پادکست:
پادکست (به انگلیسی: Podcast) یا پادپخش انتشار مجموعه ای از پرونده های رسانه ی دیجیتال است که توزیع آن در اینترنت با استفاده از فید صورت می گیرد، و توسط کاربران معمولاً بر روی یک پخش کننده ی موسیقی دیجیتال قابل دریافت و پخش است. این روش ارائه ی محتوا در سال ۲۰۰۴ محبوبیت و گسترش یافت؛ و گاه به آن رادیوی اینترنتی گفته می شود.
برای دریافت آن، معمولاً از برنامه های خبر خوان که از خدمات وب استفاده می کنند استفاده می شود و بر روی رایانه های خانگی و یا پخش کننده های موسیقی دیجیتال قابل پیاده سازی است. قابل ذکر است که عمل دریافت پادکست را پادکچ به انگلیسی: (Podcatch) می گویند.
واژه ی پادکست
واژه ی پادکست از هم آمیزی واژههاي iPod (آیپاد) و broadcasting (پخش) پدید آمده است. هر چند عده ای نیز پادکست را سرواژه ی کلمات (Personal On-Demand Narrowcasting) میدانند که واژه ی NarrowCasting به معنی ارسال محدود در مقابل Broadcasting به معنی ارسال به صورت کلان به کار رفته است. واژهنامه ی جدید آمریکایی آکسفورد واژه ی پادکست را برترین واژه ی سال نامیده است. این لغتنامه تعریف لغوی این واژه را نیز بدین شکل آورده:
«برنامه ای رادیویی یا مشابه که دیجیتالی ضبط شده و جهت دانلود کردن برای دستگاه های شخصی پخش صدا در اینترنت گذاشته می شود.»
لوگوی استفاده شده توسط اپل برای نمایش پادکست
معادل فارسی پادکست
آی پاد نام پخش کننده موسیقی شرکت اپل است و برودکستینگ در زبان انگلیسی به معنای انتشار است. از جمله معادل های پیشنهاد شده برای پادکست در فارسی «پادپخش» است که ترکیب کلمات آی پاد و پخش به عنوان معادل کست است و ترکیب یک لغت فارسی و انگلیسی است. واژه های وبلاگ صوتی، رادیو اینترنتی و رادیونت هم ازجمله لغات پیشنهادی برای معادل پادکست است که هنوز در مورد هیچکدام اجماع وجود ندارد.
تاریخچه
این روش با افزایش محبوبیت دستگاه پخش موسیقی دیجیتالی آی پاد به عنوان روشی آسان برای به اشتراک گذاشتن محتویات صوتی از طریق اینترنت به وجود آمد.
اولین بار مفهوم <enclosure> در خوراک های آر اس اس در اکتبر سال ۲۰۰۰ توسط تریستان لوئیس به صورت اولیه مطرح شد. بعد به صورتی متفاوت توسط دیو واینر یکی از نویسنده های فرمت آر اس اس اجرا شد و در بحث با آدام کوری منجر به عامل enclosure یا ضمیمه شد. این عامل جدید در آر اس اس ۰٫۹۲ این امکان را می داد که نشانی پرونده های صوتی تصویری منتقل شود و گیرنده آن را درجا باز کند. مشتری این امکان جدید وبلاگ های صوتی بودند. ولی این امکان جدید به سرعت رواج پیدا نکرد. تا اینکه در سال ۲۰۰۱ این امکان در نرمافزار وبلاگ نویسی Radio Userland به عنوان یک مؤلفه ارسال و دریافت فایل ها اضافه شد و تنها چیزی که برای رسیدن به یک پادکست کم داشت خودکار کردن این عمل بود.
RSS Feed
این روش وبلاگ نویسی تا سال ۲۰۰۳ پیشرفت کرد و وبلاگ نویسی را به سمت جدیدی برد. نمونه ی تأثیرگذار استفاده از این فناوری در وبلاگ کریستوفر لیدون نویسنده سابق نیویورک تایمز بود. در اکتبر سال ۲۰۰۳ بود که اولین بار از iTunes برای انتقال محتوای آر اس اس به آی پاد استفاده شد. آدام کوری برنامه ای برای انتقال از آر اس اس به آی پاد ارائه کرد که iPodder نام داشت.
در فوریه ۲۰۰۴ بن همرسلی در روزنامه ی گاردین مقاله ای نوشت که در آن به کار لیدون اشاره می کرد، برای شرح این کار کلمات مختلفی بکار برد که در بین آن پادکست هم به چشم می خورد. به این ترتیب اولین استفاده از این کلمه توسط بن همرسلی بود. کم کم تولید کدهایی مانند iPodder در بین برنامه نویسان با مجوزهای آزاد جی پی ال گسترش یافت. یافته های موتورهای جستجوگر از عبارت Podcast در سال ۲۰۰۴ به سرعت زیاد شد. بعد از این وب سایت ها و ابزارهای مختلف با موضوع پادکست گسترش پیدا کرد.
وب سایت های خبری مثل BBC برنامه های رادیویی با کمک پادکست راه اندازی کردند و شرکت اپل امکان دریافت پادکست را به نرم افزار iTunes افزود و در سال ۲۰۰۵ نسل جدیدی از آی پادها با قابلیت پخش فیلم به بازار ارائه شد. در اواخر سال ۲۰۰۵ دستگاه های بازی قابل حمل شرکت سونی هم از آر اس اس ۲٫۰ پشتیبانی می کرد.
گسترش و محبوبیت
در سال ۲۰۰۴ گسترش و محبوبیت این پدیده به حدی بوده است که حتی کاخ سفید هم تعدادی از سخنرانی های جرج بوش را به صورت پادکست آماده کرده و بر روی وب گاه رئیس جمهور آمریکا قرار داده است.
از سوی دیگر با انتشار یک پرونده ی آوایی بر روی وب گاه ناسا که در آن یکی از متخصصین – استیو رابینسون – حاضر در فضاپیمای دیسکاوری راجع به ماموریت این سفینه توضیح می داد، رسانه ها با هیجان بسیار از «اولین پادکست ارسال شده از خارج از زمین» و «راه یابی پادپخش گری به منظومه ی شمسی» نوشتند.
ویژگی ها
پادکستینگ نیز مانند روش های دیگر ارائه ی محتویات رسانه ای بر روی اینترنت (بهعنوان مثال پخش رادیویی و Online Audio/Video streaming) از ارسال پرونده استفاده می کند. اما پادکستینگ دارای چند تفاوت عمده با این روش هاست:
- پادکستینگ بر خلاف سایر روش های ارائه ی محتوای صوتی که به روش Push Technology کار می کنند، بر اساس روش Pull Technology است. یعنی در این روش، مصرف کننده بر اساس تقاضای مشخص خود، به محتوای وب دسترسی دارد و مانند رادیو، مطالب به او تحویل داده نمی شود، بلکه او آن ها را بر اساس نیاز خود تحویل می گیرد.
- در این روش، مصرف کننده محتوای مورد نظر را توسط دستگاه های پخش غیر از رایانه نیز استفاده می کند و در زمان استفاده، لزوماً نیازی به دسترسی به کامپیوتر نیست. معمولاً دستگاه هایی که می توان پادپخش ها را روی آن ها شنید، همان گوشی های هوشمند و دستگاه های پخش موسیقی دیجیتال هستند که عموماً بسیار کوچک و قابل حمل اند. در نتیجه کاربر در هر زمان و مکانی قادر به استفاده از محتوای صوتی خواهد بود.
- محتوا پس از دریافت از اینترنت، بدون نیاز به ارتباط با اینترنت، قابل استفاده خواهد بود در حالی که در سایر روش ها، نیاز به حفظ ارتباط اینترنتی برای استفاده از محتوا وجود دارد.
- در این روش، امکان شنیدن هر بخش از محتوا، جلو و عقب بردن آن، شنیدن محدوده ی خاص از محتوا و سایر کنترل ها از طرف کاربر ممکن است. کاربر به هر تعداد بار که بخواهد می تواند محتوا را گوش دهد در حالی که در رادیو اینترنتی، چنین امکانی به خودی خود وجود ندارد.
- در این روش، نیازی به مراجعه به وب گاه های مختلف برای دسترسی به انواع محتویات نیست و با تنظیم نرم افزار و افزودن نشانی پادپخش موردنظر به فهرست، کپی محتوا به رایانه و در نهایت به دستگاه پخش آن به طور اتوماتیک انجام شده و کاربر همیشه آخرین و جدیدترین اطلاعات را در دستگاه پخش محتوای صوتی خود خواهد داشت.
کاربردهای پادکست
در سایت اولین شبکه ی پادکستینگ فارسی (www.Podcast.ir) موارد زیر به عنوان کاربردهای پادکست برشمرده شده است:
- ایجاد ایستگاه های رادیویی اینترنتی شخصی و سازمانی با کمترین هزینه و توسط یک دستگاه رایانه شخصی.
- آموزش الکترونیکی و غیرحضوری در مواردی که احتیاج به توضیح شفاهی وجود دارد.
- کتاب خوانی، شعر و شاعری، پخش موسیقی، تبلیغ خدمات و محصولات، ارتباطات مردمی و روابط عمومی، رپورتاژ و گزارشگری، تولید برنامه های تفریحی و سرگرم کننده از قبیل جوک و لطیفه، فال، قصه گویی و آموزش برای کودکان.
- ساخت وبلاگ های صوتی که در آن وبلاگ نویس بجای نوشتن مطالب شخصی در اینترنت، با مخاطبین خود حرف می زند و صدای ضبط شده را روی وبلاگ قرار می دهد.
پادکست؛ یکی از فرم های درست محتوا
بهره گیری از پادکست از موارد مغفول مانده در عرصه ی تولیدمحتوای ماست. به طوری که غیر از معدودی شرکت، کسی از فواید و معجزات پادکست به اندازه ای که باید استفاده نکرده و نمی کند.
پادکست می تواند حلقه ی ارتباط قوی بین تولیدکننده ی محتوا و مخاطب ایجاد کند و با توجه به گرم بودن رسانه های شنیداری و ایجاد ارتباط صمیمی با مخاطب، بیش از پیش او را به ما نزدیک کند.
مردم ما مردمی شنیداری هستند. گواه این مسئله هم شفاهی بودن فرهنگ ماست که همیشه ما را به گفتن و شنیدن بیشتر از خواندن و نوشتن سوق داده است. پادکست می تواند جایگزین خوبی برای مطالعه باشد یا حداقل کاری کند تا خلأ مطالعه کمتر حس شود.
با تولیدمحتوا به صورت پادکست هم اطلاعات موردنظرمان را به ساده ترین شکل در اختیار مخاطب قرار می دهیم (تولید پادکست از بسیاری دیگر از انواع محتوا روند ساده تر و ارزان تری دارد)، هم حلقه ی ارتباطی مناسب و صمیمی و گرمی بین خود و مخاطبینمان ایجاد می کنیم و هم در بالا بردن دانش مخاطب و ایفای نقش فرهنگی خود قدم برداشته ایم.
پادکست می تواند رسانه ای چابک، صمیمی و کارآمد در خدمت واحدهای تولید محتوا و روابط عمومی باشد و بتواند کلیه ی انتظاراتی که یک سازمان از یک رسانه دارد را به شکلی ارزان، سریع و همیشه در دسترس، در اختیار او قرار دهد.
با نگاهی به نقش ویژه ی پادکست در جهان تولیدمحتوا، می توان به وضوح مؤثر بودن آن را مشاهده کرد.
پادکست یکی از فرم های درست و مؤثرِ محتواست که بسیار بیشتر از این ها می توان از آن بهره برد. مخصوصا حالا که بهار پادکست فارسی است و روز به روز به تعداد مخاطبان این رسانه اضافه می شود.
ما خودمان در درجه ی اول پادکست دوستیم و پس از آن پادکستر. با هم می توانیم از این رسانه ی دوست داشتنی بیشترین بهره ی ممکن را ببریم و زمان و وقتمان را به تولید محتوایی مؤثر که از آن لذت می بریم بگذرانیم.
مجتبی قهوه چی باشی، پادکست دوست، پادکستر و مدیر استودیو پادکست سپهر.